Als het van het Europees Parlement afhangt komt er vanaf 1 januari 2027 geen Russisch gas meer binnen in de Europese Unie. Dat is een jaar sneller dan in het initiële voorstel van de Europese Commissie. “Elke euro die we geven aan Russisch gas is een verkeerde en vooral dom besteedde euro”, zegt Europees Parlementslid Bruno Tobback (Vooruit). “Het bedreigt onze veiligheid, sponsort de oorlogskas van Putin, en brengt de energiefactuur voor gezinnen en bedrijven in gevaar.”
Het standpunt van het Parlement werd deze ochtend goedgekeurd tijdens een stemming in de commissies Industrie & Energie (ITRE) en Internationale Handel (INTA). De parlementsleden willen een volledige ban op de import van Russisch gas vanaf 1 januari 2027. Vanaf 1 januari 2026 komt er een verbod op nieuwe contracten en tijdelijke opslag van gas. Bestaande kortetermijncontracten moeten tegen juni 2026 worden beëindigd. “We zijn er in sneltempo in geslaagd om onze verslaving aan Russisch gas af te bouwen. Maar het is tijd om die kraan volledig dicht te draaien”, zegt Tobback.
“Dat Rusland die inkomsten gebruikt om haar oorlogskas te spijsen, is meer dan reden genoeg. Ons eigen geld wordt gebruikt om Europa te bedreigen. Daar iedere maand miljarden euros aan blijven geven is wel heel erg dom.” De parlementsleden willen dat ook olie wordt opgenomen in het voorstel van de Commissie en pleiten voor een complete ban op de import van olie vanaf 1 januari 2026.
Betaalbare energie
In het rapport benadrukken de parlementsleden dat er meer aandacht moet komen voor betaalbare energie voor Europese gezinnen en bedrijven. “Het heeft geen zin om duur Russisch gas te vervangen door duur gas uit Qatar of de Verenigde Staten,” zegt Tobback. “Iedere Europeaan herinnert zich de prijs die we in 2021 en 2022 – letterlijk – betaald hebben voor die afhankelijkheid. Alle gezeur over de Green Deal ten spijt blijft het afbouwen van fossiele brandstoffen één van onze sterkste wapens tegen Poetin. En meteen ook de beste garantie tegen alle buitenlandse mogendheden die onze energiemarkt willen manipuleren door facturen te laten exploderen en miljoenen jobs in gevaar te brengen.”
Daarvoor moet de gaskraan dicht en zal Europa haar investeringen in de eigen productie van hernieuwbare energie moeten opschroeven. “De Europese Commissie heeft de mond vol van Europese onafhankelijkheid. Wel, in het belang van onze veiligheid, onze economie én onze portemonnee is energie-onafhankelijkheid essentieel.”
Achterpoortjes sluiten
De Europese Commissie moet een sterkere rol krijgen in het bewaken van deze afspraken. Lidstaten moeten tegen 2026 werk maken van een nationaal plan voor de uitfasering van gas. “Maar die plannen zijn niet vrijblijvend”, zegt Tobback. “De Commissie moet niet enkel aanbevelingen kunnen doen over die plannen. Ze moet strikter kunnen toezien op de uitvoering ervan en de bevoegdheid krijgen om de nationale plannen bij te sturen waar nodig.” De parlementsleden pleiten voor een bindend sanctieregime. Bedrijven die het verbod overtreden kunnen een boete krijgen tot 5% van hun jaarlijkse wereldwijde omzet.
Het parlement wil bestaande achterpoortjes sluiten en strenger optreden tegen de pogingen van Rusland om de wetgeving te omzeilen. “Rusland heeft nog steeds een schaduwvloot van meer dan 900 schepen om de Westerse sancties te ontwijken. Te veel van die schepen, die onder een valse vlag varen, glippen nog door de mazen van het net”, zegt Tobback. Het systeem om die gasstromen te monitoren, moet worden versterkt. “Alle gas dat fysiek via Rusland passeert moet worden behandeld als Russisch. Landen die geen sancties hebben ingevoerd tegen Rusland moeten minstens één maand voor de levering de oorsprong en alle overige relevante informatie over het gas aanleveren.” Daarnaast willen de parlementsleden een versterking van de douanes en een uitbreiding van de samenwerking met de bevoegde Europese instanties, zoals het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF).
Het standpunt werd met een brede meerderheid goedgekeurd. Het is nu aan de lidstaten om hun standpunt te bepalen. “Time is money”, zegt Tobback. “We willen zo snel mogelijk aan de onderhandelingen met de Raad kunnen starten en hopen voor het eind van het jaar te landen. Er is lang genoeg getreuzeld. Het is tijd om door te pakken.”